Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου 2008

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΤΕΛΙΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΗ

Ένα στοιχείο που λείπει από τη νέα ελληνική σκηνή είναι η λαϊκότητα. Παράπλευρη απώλεια της εκβιομηχάνισης του "έντεχνου", η λαϊκότητα παραμένει ζητούμενο, τόσο ως προς το περιεχόμενο των τραγουδιών (από τι εμπνέονται; τι περιγράφουν;) όσο και ως προς την αποδοχή τους (σε ποιον απευθύνονται; ποιος ο αποδέκτης;). Ο Στέλιος Καζαντζίδης, παρά τις ασυνέχειες στο έργο και τη δημόσια παρουσία του, αποτελεί χαρακτηριστικό πρότυπο λαϊκού τραγουδιστή, δηλαδή τραγουδιστή του οποίου ο λόγος πηγάζει από συλλογικά προβλήματα και αντιμετωπίζει το λαό, τον εργάτη, τον κατατρεγμένο ως συνομιλητή, και όχι ως αντικείμενο προς εξέταση και -συχνά το βλέπουμε αυτό- ειρωνεία. Κι όμως, η φωνή του Καζαντζίδη δεν είναι μόνο η φωνή του κατατρεγμένου, εκτός τόπου και χρόνου, ως υπεραπλουστευμένο, αν-ιστορικό φετίχ κλάψας. Είναι και μια φωνή που κουβαλά το βίωμα (αληθινό ή φαντασιακό, λίγο μας νοιάζει) του ΕΑΜ, της εργατιάς και της εξορίας. Όσο και αν η Αριστερά ένιωσε άβολα με τις υπερβολές του κοινού του και του ίδιου του τραγουδιστή, ο Καζαντζίδης ξεκίνησε από αυτήν και αποτελεί γέννημά της. Στο άρθρο του "Ο Μπιθικώτσης τραγουδάει Θεοδωράκη" στο περιοδικό "Όασις" (Σεπτέμβριος 2008, τεύχος 2, σελ. 82), ο Θανάσης Γιώγλου παραπέμπει στην ακόλουθη ανάμνηση του Μίκη Θεοδωράκη για τον Στέλιο Καζαντζίδη:

«Ήταν εποχή που όλοι μαζί, Χιώτης, Μαίρη Λίντα, Στέλιος, Μαρινέλλα και Μπιθικώτσης, κλεισμένοι στο μικρό στούντιο της Columbia στην οδό Λυκούργου, κάναμε εντατικές πρόβες για Επιτάφιο, Πολιτεία και Αρχιπέλαγος. Από ’κει πηγαίναμε κατ’ ευθείαν στο μεγάλο στούντιο στον Περισσό. Γράφαμε μαζί, τρώγαμε μαζί στα ταβερνάκια της Νέας Ιωνίας και τα βράδια πότε στη Δροσιά για πεϊνιρλί και πότε φτάναμε ως το Κιάτο, όπου ο Στέλιος είχε ένα σπιτάκι στην αμμουδιά για να ψαρεύει. Πολύ συχνά κοιμόμαστε κάτω απ’ την ίδια στέγη. Ειδικά ο Στέλιος μαζί μου έκανε σαν παιδί, γιατί είχε μια κρυφή δίψα για την Αριστερά και του άρεσε να παίρνουμε οι δυο μας το αυτοκίνητο και να βγαίνουμε απ’ την Αθήνα να τραγουδήσουμε δυνατά εαμίτικα τραγούδια. Είχε περάσει, όπως κι ο Γρηγόρης, απ’ τη Μακρόνησο, ενώ η μάνα του ζούσε σ’ ένα φτωχό σπιτάκι στη Νέα Φιλαδέλφεια με τις αναμνήσεις της».

Μίκης Θεοδωράκης

Δεν υπάρχουν σχόλια: