Κυριακή, 10 Μαΐου 2009

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ: "Ο ΜΟΝΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΥΤΟΣΕΒΑΣΜΟΣ" - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ

(τα Μ.Π. συναντούν τον Σαββόπουλο)

Έχουμε ιδιαίτερη σχέση με τον Διονύση Σαββόπουλο. Εδώ και δεκαπέντε χρόνια τον «κυνηγάμε» σε ανοιχτά θέατρα, πλατείες και νυχτερινά μαγαζιά, από το Μαρκόπουλο ως την Αγία Παρασκευή και από την Πέτρου Ράλλη ως το Λαύριο. Τον βλέπουμε να περνάει μπροστά μας με ψάθινο καπέλο στην παραλία του Παπά Νερό στο Πήλιο. Και συνέχεια τσακωνόμαστε μεταξύ μας για όσα λέει και όσα κάνει, συζητάμε τις παραξενιές και τις αντιφάσεις του, επιχειρούμε να τον απομυθοποιήσουμε και καταλήγουμε ξανά στο ίδιο συμπέρασμα: ότι το έργο του είναι ένα «σάουντρακ της ζωής μας», και ότι η δημιουργικότητά του πλούτισε και πλουτίζει το ταξίδι μας.

Πέρυσι στις γιορτές τον πετύχαμε τυχαία να βαδίζει στην Αθήνα και του ζητήσαμε να καθίσει μαζί μας για ένα καφέ. Εκείνος δέχτηκε ευγενικά και μας
μίλησε για τον "Σαμάνο", τον εξαιρετικό όπως αποδείχτηκε - παρά τις προφητείες μερικών - δίσκο που τότε είχε στα σκαριά μαζί με τον Θανάση Παπακωνσταντίνου. Βγάλαμε και φωτογραφίες χάρις στους φίλους μας, τον Κυριάκο Κατσιάνο και την Ανναλύν Λεζέρ (ευχαριστούμε παιδιά!). Μετά, κάποιοι από την παρέα είχαμε την τύχη να τον ξανασυναντήσουμε. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης που έδωσε ο Σαββόπουλος στον δημοσιογράφο Αργύρη Παπαστάθη, μέρος της οποίας δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Vmen (ένθετο στο «Βήμα της Κυριακής»), τον Αύγουστο του 2008. Και… όπως θα έλεγε και ο ίδιος ο Σαββόπουλος…


«Καλό καλοκαίρι σε όλους παιδιά, να’ μαστε καλά!»
Μ.Π.
-----
Διονύσης Σαββόπουλος: "Ο μόνος αριστερός σήμερα είναι ο αυτοσεβασμός"

Συνέντευξη στον Αργύρη Παπαστάθη
(Περιοδικό Vmen, Αύγουστος 2008)




Πότε βεβαιωθήκατε ότι αυτό που θέλατε να κάνετε στη ζωή σας ήταν να γράφετε τραγούδια και να τα τραγουδάτε στον κόσμο;

Σαν τώρα, Αύγουστο του 67, ήμουν στα κρατητήρια της Μπουμπουλίνας. Δεν περνούσαν οι μέρες, δεν περνούσαν οι ώρες, άκουγα και τα ουρλιαχτά. Δεν ξέρω πως έφτιαξα το «κι αν βγω απ' αυτή τη φυλακή». Εννοείται χωρίς χαρτί, χωρίς μολύβι. Κάθισα και το τραγούδησα μόνος μου. Ε, άμα μπορείς να φτιάχνεις τραγούδια μέσα στο ζόφο θα πει πως αυτή είναι η καλύτερη δουλειά για σένα. Είχα κυκλοφορήσει ήδη το «Φορτηγό» αλλά δεν ήξερα αν και πώς θα συνεχίσω. Σκεφτόμουν να γίνω ναυτικός, να ταξιδέψω, να το ψάξω. Αλλά εκεί, στην πηγάδα της Μπουμπουλίνας το βρήκα και βεβαιώθηκα.


Τι απολαμβάνετε; Τι σας δίνει μεγάλη χαρά;
Τρια πράγματα χαίρομαι. Το πρώτο είναι η σκηνή. Είτε παίζοντας είτε παρακολουθώντας κάτι άλλο ως θεατής, μου 'χει συμβεί να νιώσω αυτήν ολοκληρωτική ένωση που ούτε στον έρωτα που λέει ο λόγος δεν βρίσκεις. Φεύγεις απ’ τον εαυτό σου, γίνεσαι ένα με όλα. Η σκηνή είναι μυστήρια μπαταρία. Το άλλο είναι το σπίτι. Οσο κι αν με βάρυνε, μου δωσε μεγάλη χαρά. Η γυναίκα, τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας προπαντός. Εκει μέσα, στο σπίτι, το ανοίκειο κουρνιάζει μέσα στο οικείο. Η οικογένειά μου είναι οι μόνοι άνθρωποι στον κόσμο που τους δέχομαι πλάι μου ακόμα κι όταν βαριέμαι, ακόμη κι όταν δεν είμαι καλά. Τέλος χαίρομαι να βλέπω στο δρόμο τις γυναίκες της Αθήνας. Μικρές ή μεγάλες, πρωί βράδυ περιποιημένες. Θαυμάζω που χουν πάντα τα νυχάκια τους βαμμένα, που προσέχουν τη δίαιτα, το βήμα, το ντύσιμό τους. Ενώ οι άνδρες έχουμε αφεθεί τελείως. Το 'γραφε τις προάλες η Αννα Δαμιαννίδη στα «Νέα», ότι πρέπει να ανακηρύξουμε τις ελληνίδες εθνικές ευεργέτριες. Ωραία το είπε.

Πιστέψατε ποτέ ότι η τέχνη μπορεί να αλλάξει τον κόσμο;
Υποτίθεται πως η τέχνη κάνει τον άνθρωπο ανθρωπινότερο. Αρα ικανότερο να συνυπάρχει με τους άλλους, τους διαφορετικούς. Αυτό όμως δεν είναι απόλυτο. Τα ες ες αγαπούσαν τον Μπαχ και τον Σούμπερτ, αυτό δεν τους εμπόδισε καθόλου στην κτηνωδία τους. Δυστυχώς σε αυτόν τον κόσμο τα πράγματα δεν είναι ειδυλλιακά. Εμένα η τέχνη με άλλαξε. Και πιστεύω ότι χωρίς την τέχνη και τα ξαδέρφια της, την παιδεία και την αγάπη, ο κόσμος θα ήταν ένας αθεράπευτος φασίστας.

Ποια είναι η σχέση σας με το χρήμα;
Είμαι σχεδόν 64. Δε φρόντισα. Αν σταματήσω τα live το κομπόδεμά μου φτάνει δε φτάνει για 24 μήνες. Το χρήμα θέλει να ξοδέψεις χρόνο επί τούτου, κι εγώ τέτοιο χρόνο ποτέ μου δεν είχα. Είχα δε και την ατυχία να γίνω διάσημος από μικρός, οι αμοιβές ήταν ικανοποιητικές και δυστυχώς έρχονταν σαν από μόνες τους. Ετσι δεν λογάριασα το χρήμα, δεν το πονούσα και το ξόδευα. Τώρα η σύζυγός μου που σ’ αυτά υπήρξε χειρότερη από μένα, δείχνει μια φροντίδα να συμμαζευτούμε. Να κάνουμε κάποιο κουμάντο επιτέλους. Είναι η μόνη μου ελπίδα. Πόσο θα τραγουδάω ακόμα; Τι θα γίνει μετά; Τι να μας κάνει το ΙΚΑ; Θα τρέχω στον Λιάπη να ζητάω τιμητική σύνταξη; Δεν θέλω να το σκέπτομαι.

Τι κάνει ένα τραγούδι να αντέχει στο χρόνο;
Στίχος και μελωδία να γίνονται ένα. Αυτό θέλω. Αλλά είναι σπάνιο. Τις περισσότερες φορές μπορείς να πεις την ίδια μελωδία με άλλο στίχο και το αντίστροφο. Δεν παθαίνουν τίποτα. Για δοκίμασε όμως να το κάνεις στα μεγάλα τραγούδια του Αττίκ, του Τσιτσάνη, του Χατζιδάκι. Δεν μπορείς να πειράξεις τίποτε. Τέτοια τραγούδια μόνο αντέχουν στο χρόνο. Χωρίς το τραγούδι ο κόσμος θα ήταν πολύ χειρότερος. Βέβαια τα τελευταία χρόνια το τραγούδι λειτούργησε ενίοτε σαν απλή εκτόνωση. Από το συναίσθημα που «έβαλε» ο Ελληνας στο τραγούδι ούτε το ένα δέκατο δεν έδωσε στη γυναίκα του ή στα παιδιά του. Και στην πολιτική πολλές φορές υπήρξε φανατικός και ισοπεδωτικός με την τραγουδοποιϊα να σιγοντάρει. Πολύ τραγουδήσαμε στην Ελλάδα, πρέπει να πέσει λίγη δίαιτα.

Γιατί παντρευτήκατε σε τόσο μικρή ηλικία;
Μικρός παντρεύτηκα. Ούτε 23. Η Ασπα ήταν 18. Μόλις έγινε δικτατορία έτρεχαν όλοι να παντρευτούν. Δεν ήξερες τι σου ξημερώνει, ήθελες έναν άνθρωπο δικό σου πλάι. Γι αυτό μετά στη μεταπολίτευση έπεφταν βροχή τα διαζύγια. Εμείς ευτυχώς κρατηθήκαμε. Πραγματικά δεν ξέρω πως… Γιατί δεν υπάρχει πιο εξευτελιστικό πράγμα από τον γάμο. Ανέχεσαι συμπεριφορές που σε ελεύθερη σχέση ουδέποτε θα ανεχόσουν. Κι όμως ο γάμος μας, κράτησε. Είμαστε σαν τα τραγούδια της Βέμπο, που στο κουπλέ όλοι είναι έτοιμοι να αυτοκτονήσουν αλλά στο ρεφρέν: «μα δεν θα χωρίσουμε ποτέ/ θα’ μαστε πάντοτε ερασταί» κτλ.. Πράγματι, ο γάμος είναι ένα μυστήριο.

Τι σημαίνει να είναι κανείς σήμερα αριστερός;

Ο μόνος αριστερός σήμερα είναι ο αυτοσεβασμός. Ακούω που λένε: "χάθηκαν οι αξίες". Μα χάθηκαν επειδή εξέλιπε ο αυτοσεβασμός. Αν κρέμεσαι από τη γνώμη των άλλων και ακολουθείς τις συνταγές της επιτυχίας τους, αργά η γρήγορα θα λαδωθείς κι εσύ. Θα τα πιάσεις.
Θυμάστε κάποιον που σας ενθάρρυνε να κάνετε αυτή τη δουλειά;
Οταν ήμουν στο γυμνάσιο μου έκανε ιδιαίτερα ένας… νάνος. Ενας ιδιοφυής καμπούρης και ασθματικός νάνος. Ημουν σκράπας στα μαθηματικά κι ο νάνος όχι απλώς με έσωσε, με έκανε πρώτο, από εκεί που σίγουρα θα έμενα στην ίδια τάξη. Μπαίνει μια μέρα σπίτι ενώ είχα βάλει στο πικάπ Σούμπερτ κι ήμουν απορροφημένος. «Θες να γίνεις μουσικός;» ρώτησε. Έγνεψα ναι. «Και βλέπεις τον εαυτό σου στην κορυφή;». Ξανακούνησα το κεφάλι σιωπηλά: ναι. «Τότε αυτό θα κάνεις». Πως το κατάλαβε; Εγώ δεν το ξερα. Δεκατεσσάρων χρονών ήμουνα. Ισως από τον τρόπο που ήμουν προσηλωμένος στον δίσκο; Και τι θα πει άραγε «βλέπεις τον εαυτό σου στην κορυφή»; Ποια είναι η κορυφή; Το να ακολουθήσεις τον δρόμο της καρδιάς σου. Νομίζω ότι ο δρόμος της καρδιάς καθεαυτός είναι η ίδια η κορυφή.
(τα Μ.Π συναντούν τον Σαββόπουλο ΙΙ)

4 σχόλια:

Μιχάλης Τσαντίλας είπε...

Καλημέρα! Συγχαρητήρια για αυτή την περιεκτική συνέντευξη! Ο Σαββόπουλος είναι ο πρώτος Έλληνας μουσικός ήρωάς μου. Τον έχω κυνηγήσει κι εγώ για συνέντευξη αλλά...

το Άρωμα του Τραγουδιού είπε...

Να κάνεις βόλτα την παραμονή των Χριστουγέννων στην Αθήνα, να συναντάς τυχαία τον Διονύση Σαββόπουλο, να πίνεις μαζί του καφέ και να σου επιτρέπει να δημοσιεύσεις την κουβέντα σας!
Αυτές είναι οι πραγματικές συνεντεύξεις!!


Εύγε παίδες!
(επιτέλους, σας βλέπουμε και σε μία φωτογραφία όλους μαζί. Και τι φωτογραφία!!!)

το Άρωμα του Τραγουδιού είπε...

…και φυσικά, ιδιαίτερα συγχαρητήρια στον Αργύρη Παπαστάθη για τις τόσο ουσιαστικές και ιδιαίτερες ερωτήσεις που έθεσε.

Μουσικά Προάστια είπε...

Μάκη, Μιχάλη, σας ευχαριστούμε θερμά για τα καλά σας λόγια.