Παρασκευή, 25 Δεκεμβρίου 2015

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΚΙΣΗΣ: "ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ"

Σωτήρης Κακίσης


ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ*



Τώρα το πλοίο έχει σαλπάρει
κι από τα μάτια σβήνει η στεριά.
Μες στα κατάρτια πετούνε οι γλάροι
κι εγώ σου λέω -Έχε γεια…




(Η εικονογράφηση του διηγήματος από τον Γιώργο Σταθόπουλο στην πρώτη του δημοσίευση στο περιοδικό “Playboy” τη Δεκαετία του ’80).


             Όταν λέω μέτωπο, εννοώ αυτό εδώ. Εδώ πάνω. Πάνω απ’ τα μάτια. Το μέρος που λάμπει, όταν είσαι καλά, όταν σ’ αρέσουν αυτά που γίνονται. Όταν δεν είσαι σε αντίστροφη μέτρηση, όταν δεν λες πότε να τελειώνουμε με τις κινήσεις, να βολευτούμε σ’ ένα φέρετρο δύο επί μισό, να κλάψει επιτέλους κάνα ματάκι και για μας.
            Πολύ μικρός άρχισα τις κατά μέτωπο επιθέ­σεις στη Μοίρα μου. Τριών ετών έκανα ένα σάλτο από την αγκαλιά της μητέρας μου και άρπαξα το κατάφωτο Χριστουγεννιάτικο Έλατο, και κουτρουβαλιαστήκαμε και οι δύο κάτω, ανακατευτήκανε τα φωτεινά λαμπιόνια του με τις φω­τεινές σκέψεις μου, και πάει το δέντρο, γλίτωσα εγώ από τη λάμψη του που με τυραννούσε. Κινηματογραφικά είναι ωραία σκηνή, το παιδί να προσπαθεί να γίνει ένα με το μυτερό φως, αλλά στην πραγματικότητα είναι σκηνή επικίνδυνη, θέ­λει κασκαντέρ. Ιδίως αν αυτό συνεχίζει να γίνε­ται, μέσες-άκρες, μια ζωή ολόκληρη.
            Πέφτω με τα μούτρα, παιδιά. Τις γυναίκες τις βλέπω με αστεράκι στην κορφή, κατάφωτες, με μπάλες και νάνους κρεμασμένους στα κλαδιά τους όλους τους προηγούμενους άντρες τους, επικίνδυ­νες στη γωνιά του δωματίου να γοητεύουν και τους έξω απ’ το παράθυρο, λίγους διαβάτες που δεν χρωστάνε τίποτα, ας είναι καλά μες στο σκοτάδι τους. Εγώ ηλεκτρίζομαι και δεν κρατιέμαι, με πολεμική κραυγή ορμάω καταπάνω στα γέλια των ελάτων, αστράφτουμε κι οι δύο τότε σαν κεραυνός, ολοκαύτωμα γίνονται τα αισθήματα μας κι εμείς μαζί. Κι ύστερα, χιόνι καλείται με κά­ποιο μαγικό ραδιοτηλέφωνο, κι έρχεται να πέσει από πάνω μας. Μες στο χιόνι, σκεπασμένη και παλιά μένει η σβηστή πια γυναίκα, εγώ σηκώνο­μαι αργά, παγωμένος, τινάζομαι απαλά να φτάσουν πάλι στον προορισμό τους οι νιφάδες, και απομακρύνομαι προς άλλα Χριστούγεννα με ίχνη βαριά μες στο χιόνι, μες στο παρελθόν, μες στο μυαλό των γύρω μου.

            Πολλά χρόνια είχαν περάσει απ’ την πρώτη ε­πίθεσή μου, από την αγκαλιά της μητέρας μου. Το ρεβεγιόν εκείνο που αρχίζει την αποψινή μου ιστορία, είναι άλλα Χριστούγεννα, Χριστούγεννα του 1983 πια. Εκείνο το ρεβεγιόν, λοιπόν, προγραμματίστηκε από τη μελαγχολία μου να είναι ήρεμο. Στο μπαρ εκείνο που ξενυχτούσε και τις άλλες νύχτες, με τη Μαρία τη φίλη μου πίσω από τον πάγκο, ενώ ο Χρήστος θα ήταν, λέει, ντισκ-τζόκεϊ, να μη θυμάμαι την Ελεάννα, να περάσει η ώρα. Και περνούσε η ώρα, και νιώθαμε μέτρια, όλο και πιο μέτρια, μέχρι που παρουσιάστηκε άλ­λη φίλη μου, η Σοφία.
            -Πάμε αλλού, είπε η Σοφία. Με πήρε, με πήγε αλλού.
            Τι θέλαμε να πάμε στο Κέντρο που τραγουδού­σαν και χαίρονταν; Το Αστεράκι έλαμψε πριν προλάβουμε να καθίσουμε, στην τρίτη λάμψη της, στο τρίτο επίμονο βλέμμα της προς το μέρος μου, άνοιξα τα μάτια μέσα από τον Σωτήρη Κακίση, κι η Παρθένος Σοφία πάνω μου χαμογε­λούσε, το Κέντρο γέμισε πρόβατα, ταύρους και άλογα που κάπνιζαν.
            Πρέπει να παραδεχτώ πως φταίει κι εκείνος που είναι συνεχώς νεογέννητος, Ιησούς Χριστός, όπως θέλετε πέστε τον, αλλά πιο πολύ φταίει η λάμψη, που, όχι μόνο στέκεται, αλλά και τη βλέ­πεις μόνο εσύ, ο συνεχώς νεογέννητος. Η Αγγελικούλα άρχισε να με κοιτάει. Μια τραγούδαγε και δυο με κοίταζε. Κοίταγα κι εγώ, αν μ’ άρεσε μια η φωνή της, το βλέμμα της μ’ άρεσε δύο. Έλεγε τραγουδάκια για ταξίδια, για καράβια, για γλάρους πάνω απ’ τα καράβια, και, ιδιαιτέρως, για μια θάλασσα γυαλί γύρω-γύρω. Για ευτυχία, δηλαδή.
            Έμεινα κι έπινα νερό ως τις πέντε τα ξημερώ­ματα, ενώ οι άλλοι της παρέας, πολύ εντός της ζωής, χωρίς λάμψη, χωρίς θάλασσα, ούτε καν ψα­ράδες, μαθητές μου, πίνανε και κατεβάζανε τα ποτά σαν αμαξοστοιχία τα ίσια χιλιόμετρα, και μεθύσανε έως θανάτου. Αυτό ήτανε καλό. Γιατί έτσι βρεθήκαμε στα άδυτα του Κέντρου, να κά­νουν εμετούς οι μπεκρήδες, κι εγώ κι η Σοφία να ζητάμε βοήθεια, και να προστρέχει η Αγγελικούλα κι άλλοι μουσικοί, και να συστηνόμαστε. Κρυβότανε η Αγγελικούλα, αναβόσβηνε τα λαμπιόνια της πίσω απ’ την πλάτη ενός μουσικού, χαμογελούσε και σοβάρευε, άνοιγε κι έκλεινε, μέχρι να το πει κάποτε: -Να ξανάρθετε να τα πού­με, είπε στην πόρτα του 166 που μας έπαιρνε με τους μπεκρήδες. Στον Ερυθρό Σταυρό κάθισα και μου ’καναν κι εμένα καφεΐνη, μπας και ξεμεθύσω από το νερό της θάλασσάς της. Τι παιδί που ’μουνα!



            Πρέπει να ήτανε το μακρύτερο ρεβεγιόν από καταβολής Χριστουγέννων, γιατί νιώθω σαν να συνεχίστηκε ως την άνοιξη που χωρίσαμε πια και γίνανε όσα γίνανε, και την Πρωτοχρονιά, τα Φώτα, την Καθαρά Δευτέρα, το Πάσχα, τα βλέπω σαν ώρες, όχι σαν εποχές, τις βδομάδες σαν δευτερόλεπτα, τα πιο βαριά μου δευτερόλεπτα ίσαμε τώρα.
            Ξαναπήγαμε στο Κέντρο πιο λίγοι, όσο πιο ξεμέθυστοι γινότανε. Ήρθε σχεδόν αμέσως στο τραπέζι μας, κι ας καθίσαμε αυτή τη φορά μα­κριά απ’ το πάλκο της. Πάει να πει, μπήκε αμέσως στην πρίζα η λάμψη της, χωρίς αναβόσβημα, με φράσεις διαρκείς και επίφοβες: «Άσ’ τα τ’ άλλα τώρα. Να πούμε για μας», κι ένα σωρό χαμόγελα. Οι βελόνες της του ελάτου ήταν κρυφές τότε πιο πολύ από κάθε άλλη φορά, βελούδο φτιάχνανε όλες μαζί, καμιά τους δεν άφηνε να μείνει μία-μία.
            Κατάφερα να μείνω μόνος μου με το βελούδο τώρα. Πήρα το τηλέφωνό της, ή βρέθηκε στο πορτοφόλι μου μυστικά, δεν θυμάμαι. Θυμάμαι την οδό Σκουφά, ενώ την πήγαινα να πάρει ένα ταξί για τον Πειραιά που ’μενε, και νομίζω ότι ήδη είχαμε δει μαζί την Πλατεία απέναντι να απογειώνεται μες στη νύχτα σαν ζέπελιν κίτρινο, σαν ρόδι πανηγυρικό να δαγκώνει την πλατεία κά­ποιος.
            Την επομένη τ’ απόγευμα την πήγαινα σε δοκιμασμένο, συγκινησιακό φιλμ, στον «Εξωγήινο», που μια βδομάδα πριν είχα πάει τη Σοφία κι είχε κλάψει με μαύρο δάκρυ. Αυτός ο κινηματογράφος, φάτσα στο Δημοτικό Θέατρο, μύριζε κάτουρο απ’ άκρου εις άκρον, αλλά εγώ της πρωτόπιανα το χέρι και σκιρτούσαμε, και μες στον απαίσιο αέρα του εμείς σφιγγόμασταν, και, από ’να σημείο κι ύστερα, μου ’βαλε κι η Αγγελικού­λα τα κλάματα, όπως είχα προβλέψει. Την έφερα με τον Ηλεκτρικό στο Κέντρο της, φορώντας την επίσημη στολή του μηχανοδηγού και τις ρίγες στο κασκέτο, κι εκείνη χαλαρωμένη μου ’πε για τον πατέρα της που ’χε πεθάνει, για πιο δύσκολα χρόνια, για τον «άλλον» που είναι καιρό μαζί του και δεν ξέρει πώς θα τον χωρίσει κι αν θα τον χωρίσει. Τσακ, έκανε εκεί ψηλά στο μυαλό μου πίσω απ’ το μέτωπο, αλλά άλλαξα ώσπου να πεις κύμινο την καμένη ασφάλεια, και τη φίλησα την Αγγελικούλα.

            Η Σοφία ρωτούσε: «Το κάνατε;». Γέλαγα ε­γώ: «Στον έρωτα», απαντούσα, «το “το κάνατε” έρχεται μόνο του. Δεν έχω κανένα άγχος. Μη φοβάσαι, Σοφία, θα το κάνουμε».
            Με πήρε δυο μέρες μετά απ’ το Κέντρο που είχανε απογευματινή πρόβα κι έκανε κρύο, κι ήθελε να πάω στο πάρκο δίπλα, να με δει να πάρει κουράγιο, γιατί δεν ήταν καλά. Πήγα και βρήκα στο πάρκο ένα σπουργιτάκι με φόρεμα μακρύ, ένα κεφαλάκι τόσο δα να βγαίνει απ’ όλη την Παγκόσμιο Ιστορία και να ζητάει τα φώτα μου. Τη φί­λησα στα μαλλιά τόσο παθιασμένα όσο δεν φαντάζεστε, και την περίμενα πια στο σπίτι μου, ήρεμος ακόμα, ακόμα στην αγκαλιά της μητέρας μου.
           
             (Αυτό που είναι ενδιαφέρον επίσης είναι, ότι όλες σχεδόν οι ιστορίες μου έχουν -ελ μέσα τους. Αγγ-ελ-ικούλα, Ελ-ένη, Ελ-πίδα, Ελ-εονώρα, Έλ-λη, Π-ελ-ασγία, Ελ-ισάβετ, από το Έλ-α­-το, προφανώς. Τι άλλο;).



           
              Ένα βράδυ που χιόνιζε πολύ, ήρθε επιτέλους σπίτι μου. Δεν ήρθε μόνη της. Φύγαμε μαζί με την καλύτερη της φίλη απ’ το Κέντρο. Φοβότανε. Καταλάβαινε πως συσπειρωνόμουνα να κάνω ρε­σάλτο, πόσο αντέχει κανείς τον πειρασμό, πόσο; Άντεξα όμως παραπάνω απ’ όσο νόμιζε. Πολύ ψύχραιμος ήμουνα, Σοφάκι, το ξέρεις εσύ, το ξέ­ρει κι εκείνη καλά, κι ας κάνει πως δεν με ξέρει τώρα, τρία έτη σκότους αργότερα. Είπε πως ήθελε να μείνει μαζί μου και να πάω τη σωματοφύ­λακα της σ’ ένα ταξί, άλογο, πήγα να πω. Της έβαλα στο βίντεο, τζάκι, πήγα να πω, Χοντρό-Λιγνό, φωτιά, πήγα να πω, και, ώσπου να γυρί­σω απ’ τα χιόνια, είχε χωθεί στο κρεβάτι μου και φορούσε τις πιτζάμες μου, την αδυναμία μου, πήγα να πω. Θυμάμαι τόσο τη μυρωδιά της, τις αγκαλιές μας εκείνη τη νύχτα, το χειμώνα, θυμά­μαι, απέξω, πώς είχε λυσσάξει και δεν μπορούσε ούτε το δαχτυλάκι μας ν’ αγγίξει. Τόσο πολύ τα θυμάμαι όλα, που τα θυμάσαι κι εσύ, Αγγελικού­λα, τι να κάνεις; Κάναμε ωραίο έρωτα το πρωί, μπρούμυτα σε θυμάμαι, και, ύστερα, αλίμονο, θυ­μάμαι που πανικοβλήθηκες κι έτρεχες, γιατί είχε πάρει, λέει, στο σπίτι σου ο «άλλος» και σ’ έψαχνε. Τσακ, τσακ, έκανε πάλι εδώ πάνω, πίσω απ’ το μέτωπο.
            Δεν πέσαμε ακόμα. Όλ’ αυτά είναι που πετάω ακόμα στον αέρα, με βλέπετε σε σλόου-μόσιον προς το Έλατο. Απ’ το σπίτι του «άλλου» με πήρε Κυριακάτικα μου ψιθύρισε «Σ’ αγαπάω», και το ’κλεισε.

            Ήρθανε τώρα κι οι καλές στιγμές. Πότε ήτανε που μάθαινε οδήγηση και μούντζωνε τα σκυλιά στο δρόμο, πότε ήτανε που της διάβαζα από τη­λεφώνου το «Άσπρο Ελάφι» του Θέρμπερ σε δική μου μετάφραση κι αποκοιμιότανε με το τηλέφωνο ανοιχτό και την Πριγκίπισσα στ’ όνειρό της, πότε ήτανε που με διόρθωνε κι έλεγε, «Ο ποιητής είμ’ εγώ!», πότε ήτανε που πήρε επιτέλους τ’ αυ­τοκίνητο και της αγόρασα το φαρμακείο για τ’ αυτοκίνητο, και πηγαίναμε στην Πειραϊκή, στα φιόρδ της, και ξάπλωνε στα γόνατα μου κι έλαμπε πραγματικά, εκτός πρίζας. Κι ο καιρός, οι ώρες που λέγαμε, μας χαριζόντουσαν και περνού­σαν τελείως αλλιώς. Ας ήταν ο «άλλος». Τα ’χανε η Αγγελικούλα με την ψυχραιμία μου όταν τον έβλεπα να μην ξέρει. Δεν μ’ ένοιαζε. Ήμου­να στον αέρα, βλέπετε.
           
                  Μέχρι που η μπάλα άρχισε να κατεβαίνει προς το καλάθι. Τώρα το σουτ δεν κόβεται πια, το κα­λάθι μετράει μπει-δεν μπει. Τώρα πάμε κι οι δυο. Πλησιάζει ο κεραυνός, η φωτιά, το κουτρουβάλιασμα, οι σκηνές που έχω προφτάσει να σας διηγηθώ, για να μην τα βρείτε σκούρα κι εσείς.
            Κάθομαι και σκέφτομαι έντρομος από τα γλέ­ντια σας γύρω, από τα μελομακάρονα και τις δί­πλες, τις δίπλες σκέφτομαι που κάνει η καρδιά του ανθρώπου όταν νιώσει, το βάρος του άλλου μεγαλύτερο απ’ το δικό του, όταν καταλάβει ότι ο άλλος πάει, τον αγάπησε για τα καλά, και θα τον καταλάβει, θα τον αποκαλύψει, θα τον δει στο φως σαν χαλκομανία, θα τον ταπεινώσει. Άλλο που τελικά δεν γίνεται έτσι: όταν αγαπήσεις πια, τον βοηθάς τον άλλον, γίνεσαι γίγαντας, και μαζί τα σαρώνετε όλα, τους σαρώνετε όλους. Φοβήθηκε. Τι να πω; Αν στεκότανε όσο πιο ίσια γινότανε, αν άφηνε να κυλήσουν από πάνω της οι νάνοι, αν κρατούσε βελούδο τις βελόνες της, αν μου φώναζε με τη δυνατή φωνή του Ελάτου «Μη!», όλα θα συνεχιζόντουσαν έτσι καλά, κι ένα πρωί θα παύαμε να ’μαστε Έλατο και παι­δάκι, θα μεταμορφωνόμασταν σ’ έναν και μοναδι­κό άνθρωπο, περιηγητή και φιλόσοφο, ποιητή και γονείς.
           
            Ήταν να πάει στη Θεσσαλονίκη, να τραγουδή­σει. Ο «άλλος» δεν τέλειωνε, σαν τον Πήτερ Σέλερς στο «Πάρτι» έπεφτε και ξανασηκωνότανε, και σάλπιζε με χίλιες σφαίρες στο κορμί του. Πήγα κι εγώ στη Θεσσαλονίκη και τη μπέρδε­ψα. Συναντιόμασταν κρυφά κι αργά, κι έλεγε «Σωτήρη, Σωτήρη…» μες στον ύπνο της, κι ένα μεσημέρι με μαύρα γυαλιά φάγαμε έκτος πόλεως, πολύ ανήσυχοι πριν την καταιγίδα. Δεν μου ’λεγε πια «Τι ’ναι, παιδί μου;», μπορεί να φώναζε να μην της πάρουν τα κίτρινα τριαντάφυλλά μου από το δωμάτιο του ξενοδοχείου, άλλα δεν το εννοούσε πια. Και να τα πάρουνε ήθελε πια, και να με πάρουνε, να μη μ’ ακούει, να μη με βλέπει, να ησυχάσει, ν’ αναβοσβήνει στη γωνιά της. Ε­γώ τώρα την είχα πετάξει στα σκουπίδια την ψυ­χραιμία, τόσο ψύχραιμα που τα ’χανε πάλι χάσει όλοι. «Μη την πετάς τόσο ψύχραιμα την ψυχραι­μία, Σωτήρη». «Όχι, ο Έρωτας δεν ακούει, δεν βλέπει, δεν ενδιαφέρεται. Σκοτώνει ή δεν σκοτώ­νει. Αποδεικνύει, Σοφία».
            Πήρα κι άλλα κίτρινα τριαντάφυλλα και πήγα στο σπίτι της μάνας της πρωί. Αν είναι δυνατόν, εγώ! Μόνο που δεν με σκότωσε, σαν γαμπρός σε θεατρικό του Κουν με τον Χατζημάρκο, εγώ! Με πήρε με τσιμπίδα, άυπνο και παλαβό, και μ’ έφε­ρε στην Αθήνα μου. Εξαφανίστηκε. Προσπαθού­σε να κινηθεί απ’ τη γωνιά της, να βγει απ’ το δωμάτιο, αλλά δεν την έπαιρνε η κερκόπορτα, η πρίζα βγήκε, έσβησε και το τεχνητό φως, πόδια δεν είχε. Αγγελικούλα μου, ως εδώ σε συγχωρώ, ως εδώ κι εγώ φταίω το ίδιο.


            


              Μετά όμως; Μετά όμως βρήκε έναν τρίτον. Τόσο πολύ φοβήθηκε. Έναν που περπάταγε κάτω στο δρόμο, που τον εντόπισε απ’ το παράθυρο. Στη Σοφία είπε ότι ασφυκτιούσε μαζί μου, ότι την πίεζα υπερβολικά, ότι τα σκηνοθετούσα όλα, ότι δεν μ’ άντεχε. Δεν είπε για τον διαβάτη. Δεν μπορείς να σκέφτεσαι ταυτόχρονα και τον «άλ­λον», και τον διαβάτη, και τον Σωτήρη. Ούτε το Τρίο Στούτζες δεν μπορεί έτσι.
            Έκλαψα. Έφυγα, χωρίς να ξέρω για τον νέο «άλλον». Έλεγα να την ξανασηκώσω, να μείνει στη γωνιά της να λάμπει, να ευτυχήσει με κά­ποιον πιο έμπειρο, πιο σαμουράι. Και, τότε, την είδα να παρκάρει τ’ αυτοκίνητό της με το φαρμακείο μπρος στο σπίτι μου. Και να μην έρχεται σε μένα, δυο μέρες μετά. Να έρχεται για τον νέο της «άλλον», τον διαβάτη που ’χε σπίτι ακριβώς δίπλα στο δικό μου, επιδεικτικά. Κι εγώ που νόμιζα πως θα σε κέρδιζα για μια φορά, Πατέρα, και το Πάσχα του ’83 δεν θα σταυρωνόμουνα, λί­γη αλλαγή θα χάριζες στο χριστεπώνυμο πλήρωμά σου, όλο καρφιά και Ρωμαίους, βαρέθηκα.

            Τι άλλο να σας πω; Γίναμε μπίλιες. Οι βελόνες του Ελάτου την κάνανε την καρδιά μου σαν εκεί­να που ’χουνε οι ράφτες και δεν τις σκορπάνε κά­τω. Η έκρηξη ακούστηκε μέχρι τη Νέα Υόρκη. Η φωτιά τσουρούφλισε συγγενείς και φίλους, που τρέξανε να βοηθήσουνε με κουβάδες συμβου­λές. Αν δεν ήτανε το χιόνι, ακόμα θα καιγόμασταν. Αν δεν ήταν το χιόνι, κι άλλες κυβερνήσεις θα ’χανε πέσει.
       Κρυοπαγήματα έπαθα αρκετά στο μέτωπο αυτό. Την Αγγελικούλα τη βλέπω και σκιρτάω, αλλά ξέρω ότι δεν είναι η Αγγελικούλα μου του ’83, του ’84. Το βλέμμα μου βλέπει διαμέσου της, πίσω της ψάχνει άλλα πράγματα.
           Να ’ναι καλά.


*Από το διπλό βιβλίο του Σωτήρη Κακίση, «Τέσσερις Ώρες Αγκαλιά / Μαρίας Εγκώμιον», που κυκλοφόρησε φέτος από τις εκδόσεις «Βακχικόν».




(«Έναστρον», Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2015, η παρουσίαση του βιβλίου. Από δεξιά, Φοίβος Δεληβοριάς, Βάσω Καβαλιεράτου, Σωτήρης Κακίσης, Νέστορας Πουλάκος. Φωτογραφία του Κώστα Ριζόπουλου).

Τετάρτη, 23 Δεκεμβρίου 2015

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΒΕΡΣΑ



2 καινούρια βίντεο για την ατομική έκθεση του Στέφανου Ρόκου στο Βέλγιο (Οκτώβριος 2015):

"Στέφανος Ρόκος-Revert to Disarray in Antwerp". βίντεο: Αρασέλη Λαιμού

- Ο Stef Kamil Carlens διασκευάζει το "Where do we go now but nowhere?" του Nick Cave στα εγκαίνια της έκθεσης. βίντεο: Χάρης Λαγκούσης, κάμερα: Αρασέλη Λαιμού

Σάββατο, 19 Δεκεμβρίου 2015

ΣΤΙΧΟΣ (ΟΧΙ, ΠΑΙΖΟΥΜΕ!)


Στίχος (όχι, παίζουμε!)
Οχτώ παραλλαγές σ' ένα τραγούδι της Ελεονώρας Ζουγανέλη


κλαίω κι οδηγώ / στην Αττική Οδό

και κάτω απ' τη ζακέτα / φοράω νυχτικό



και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω κιμονό






και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω καμηλό





και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω μπολερό






και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω ροκοκό







και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω μπέιμπι-ντο(λ)





και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω φλις ζεστό (unisex)





και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω και πλεχτό





και κάτω απ' τη ζακέτα φοράω μπανιερό




Παρασκευή, 18 Δεκεμβρίου 2015

ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΧΟΥΛΙΑΡΑ ΣΤΟ ΚΟΥΚΑΚΙ



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


Από Δευτέρα 7/12 έως και Πέμπτη 31/12 στο «Ο Μπαμπάς», στο Κουκάκι (Φαλήρου 53), φιλοξενείται η έκθεση φωτογραφίας του συγγραφέα και φωτογράφου Βασίλη Χουλιαρά: «VB Project (Art through Art)».

Όπως σημειώνει η ιστορικός της τέχνης Elisabeth Bargue, στην παρουσίαση της έκθεσης: 

«…Κύριο θέμα τής ενότητας αυτής (η οποία γεννήθηκε το 2013, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του φωτογράφου στη Βιέννη και το Βερολίνο - από εκεί και ο τίτλος VB Project) είναι η αντανάκλαση του θεατή στο έργο τέχνης. Η αντανάκλαση, η οποία συχνά αποτελεί ένα «πρόβλημα» για τον επισκέπτη τής έκθεσης και για τον φωτογράφο που πάντα επιδιώκει να την αποφύγει με διάφορα τεχνάσματα, γίνεται εδώ το ίδιο το αντικείμενο τής ανήσυχης ματιάς του Βασίλη Χουλιαρά. Η αντανάκλαση μεταμορφώνει το έργο και μεταμορφώνεται η ίδια σε έργο. Το έργο και ο θεατής γίνονται ένα και τα όρια θολώνουν . Παράλληλα η ιδιαίτερη ματιά και το καδράρισμα του Βασίλη Χουλιαρά διεγείρει την περιέργεια του θεατή και κινεί το ενδιαφέρον, μιας και καλείται νοητικά να φανταστεί και να προεκτείνει το έργο με μόνο όπλο τη φαντασία του. Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο ένα ατελείωτο παιχνίδι μέσα και έξω από το πλαίσιο που επιβάλλει ο φωτογραφικός φακός. Ο θεατής γίνεται λοιπόν το επίκεντρο των δημιουργιών του φωτογράφου και καλείται να παίξει ενεργό ρόλο στην ολοκλήρωση του έργου…»

Σύντομο βιογραφικό:

Ο Βασίλης Χουλιαράς έχει συμμετάσχει σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις φωτογραφίας, ενώ το ‘VB project’ είναι η πρώτη ατομική του έκθεση. Παράλληλα έχει εκδώσει δύο βιβλία λογοτεχνίας (‘Μικρές Ιστορίες για Πριν Τον Ύπνο’-Γαβριηλίδης, 2012 / ‘Ιστορίες από το Αρχιπέλαγος Φουάν’-Μελάνι, 2015). 

Τρίτη, 15 Δεκεμβρίου 2015

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ ΔΙΗΓΗΜΑΤΩΝ




Σωτήρης Κακίσης
  ΜΑΡΙΑΣ ΕΓΚΩΜΙΟΝ / ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΩΡΕΣ ΑΓΚΑΛΙΑ
σαν χριστουγεννιάτικα διηγήματα / σαν πασχαλινά διηγήματα

(εξώφυλλο: πίνακας του Γιώργου Σταθόπουλου)
(978-618-5144-19-7
21χ14, 120 σελίδες,
  12,7 ευρώ)


Η συλλογή των 6 χριστουγεννιάτικων διηγημάτων του Σωτήρη Κακίση δημοσιεύτηκε στον Τύπο τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, στα περιοδικά Playboy και Ευ, με εικονογραφήσεις του Αλέκου Φασιανού και του Γιώργου Σταθόπουλου.

Το εξώφυλλο και της σημερινής τους έκδοσης κοσμείται από πίνακα του Γιώργου Σταθόπουλου. Η συλλογή διηγημάτων Μαρίας Εγκώμιον επανακυκλοφορεί 25 χρόνια μετά την πρώτη της έκδοση στις Γνώσεις.

Tip: γυρίζοντας το βιβλίο ...ανάποδα, ο Σωτήρης Κακίσης πρόσθεσε ακόμη 6, πασχαλινά αυτή τη φορά διηγήματα, που επίσης δημοσιεύτηκαν στον Τύπο τις Δεκαετίες του 1980 και του 1990, στα περιοδικά Playboy και Βαβέλ, με εικονογραφήσεις του Νίκου Χουλιαρά, αλλά κυκλοφορούν για πρώτη φορά μαζί με τον τίτλο Τέσσερις ώρες αγκαλιά.

Εκδήλωση: η παρουσίαση των χριστουγεννιάτικων διηγημάτων του Σωτήρη Κακίση θα πραγματοποιηθεί στις 17 Δεκεμβρίου, στις 20.00, στο βιβλιοκαφέ Έναστρον, από τον Φοίβο Δεληβοριά, τη Βάσω Καβαλιεράτου και τον ίδιο.

Παρασκευή, 11 Δεκεμβρίου 2015

Η "ΚΡΥΠΤΗ" ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΟΡΑΚΑΚΗ - Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΔΙΣΚΟΣ ΤΩΝ 2000s


Μια στιγμή υπερηφάνειας, εδώ. Όταν έβαλα την "Κρύπτη" στην κορυφή της δισκογραφίας για την πρώτη δεκαετία του αιώνα μας. Το χέρι πήγαινε μόνο του, και η δικαίωση πέντε χρονάκια μετά είναι απόλυτη! Το ίδιο θα 'κανα και σήμερα, για τη δεκαπενταετία, και για τον αιώνα ολάκερο αν τον προλάβαινα.







Τον ξανάκουσα μετά από καιρό τον δίσκο και έπαθα πλάκα με την αίσθησή του, μ' αυτή την ατμόσφαιρα τη μαυρισμένη, αλλά με μαυρίλα βαθιά, όχι για διακόσμηση, όχι ντεκορασιόν για το σαλονάκι, ούτε κλαμμένο υφάκι για εξώφυλλο.








Πρόκειται για έργο ιδιόκτητο, του δημιουργού του, πολύ προσωπικό, πολύ δικό του. Δικό μας δηλαδή, ολονών. Τι πέρασε ο άνθρωπος δεν ξέρω - εδώ δεν θυμάσαι τι πέρασες εσύ για να τα ακούς και να συνεπαίρνεσαι. Αλλά θες δε θες σκύβεις σ' αυτό το βίωμα, το όποιο και να 'ναι, με σεβασμό και με μια κάποια οικειότητα.









Δεν κάνει καμία εντύπωση που ο δίσκος θάφτηκε όταν βγήκε, και δώθε. Κάνει εντύπωση, όμως, και πολύ θετική μάλιστα, που τα τραγούδια του δίσκου ακούγονται σήμερα τόσο κλασικά, τόσο παγιωμένα, κι ας μην τα έπαιζαν πουθενά. Κατέκτησαν τον χώρο τους, με κάποιον μυστήριο τρόπο.







και στο πέρασμα πριν βγω δύο πόρτες στον καημό μένανε για να διαβώ να 'ρθω τα μάτια σου να δω έριχνε φωτιά η αυγή και κοκκίνιζε η γη μένανε για να διαβώ να 'ρθω δυο πόρτες στον καημό






Κάποτε θυμάμαι ότι με τον "Κρύο Ήλιο" βγήκε ολόκληρος χειμώνας. Και με τον δίσκο αυτό, με την αγαπημένη "Κρύπτη" του τιτανομεγιστοτεράστιου Βαγγέλη Κορακάκη, βγαίνουν - ακόμα - τα δύσκολα. Εμπιστευθείτε τον.
ηρ.οικ.

ΚΑΙ ΦΤΑΝΟΥΜΕ ΤΟ ΣΟΥΡΟΥΠΟ


...μες στον Σταθμό Λαρίσης.

Κυριακή, 6 Δεκεμβρίου 2015

Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου 2015

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ ΓΙΑ "ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ"


ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ


Εκδόσεις Αιγαίον, σελίδες 52, Λευκωσία 2014.


Άρτια συγκερασμένο ποιητικό εγκόλπιο: Το πνεύμα του χορού της λίμνης των αλόγων συνιστά αντιπροσωπευτικό δείγμα της τέχνης του Σωτήρη Κακίση, καλώντας την ανάγνωση να αφεθεί εξ ολοκλήρου στις επιταγές της, να περιδινηθεί δηλαδή σε αρχετυπικές ειδολογικές τεκμηριώσεις. Ο κόσμος μικραίνει εν προκειμένω για να χωρέσει σε μια και μόνον, ει δυνατόν, παράγραφο. Αλλά και μεγαλώνει εξ αντιδιαστολής για να απορροφήσει την όλη ποιητική σύνθεση, προκειμένου να την επιστρέψει ανανεωμένη στον δέκτη. Η κειμενική αλκή είναι, το τονίζω, αδιάπτωτη. Η σημασιοσυντακτική στρατηγική, εξαιρετικά ευέλικτη και παραγωγική, δοκιμασμένη χρόνια στο πεδίο των απαιτητικών λεκτικών εμπεδώσεων, υποστηρίζει με ιδιαίτερη άνεση όλους τους ελιγμούς της έκφανσης. Εξ ου και η τελική πληρότητα του αισθητικού μορφώματος. Το ποιητικό εγώ δεν προσποιείται, δεν δολιχοδρομεί, δεν αδικεί την καταγωγή του: θέλει απλώς να είναι το τοπίο, να ανάγεται όποτε επιθυμήσει στο σύμπαν. Η έξαρσή του νομιμοποιείται πλήρως. Αφθονούν οι κρίσιμες στιγμές αυτής της συγκλήρωσης. Ας συγκρατήσουμε ενδεικτικά τους εξής αφορισμούς:

«δικά μου δεν είναι όλα τα μέρη που έχω πάει; κι η Θεσσαλονίκη, κι η Νέα Υόρκη, κι η Πάτρα, κι η Αιδηψός, κι ο Βόλος; η Ρώμη μόνο δεν είναι δικιά μου, κι η Αθήνα που γεννήθηκα. αλλά προπαντός πιο πολύ δικιά μου δεν είναι η Κυπαρισσία, του πατέρα μου η πόλη η πριν; μια πηγή της εκεί του Διονύσου τη θάλασσα θα βλέπει χωρίς εμένα αιώνια, τα πλοία μας να ξεκινάνε κι αυτά μαζί με τ’ άλλα. και μέσα σ’ ένα καράβι από αυτά όρθιοι ο πατέρας μου κι εγώ στην πρύμνη, προς την Ασία από τότε ταξιδεύοντας, άνθρωποι κι εμείς όπως όλοι όλο νερό μέσα μας, καράβι πάνω στα πλοία ο πατέρας μου κι εγώ στεγνό, ονειροπόλο».

Η κατάφαση στο φαινόμενο της ζωής είναι αδιαπραγμάτευτη. Ο λόγος σφύζει από το περιώνυμο élan vital. Ο οιονεί ίαμβος υπεισέρχεται παντού. Ο ρυθμός, ασίγαστος και αυθόρμητος, δεν επιτρέπει εξ ορισμού παραφωνίες. Η ορμή πειθαναγκάζει ακόμα τους γλωσσικούς κανόνες να την ακολουθήσουν, χαλαρώνοντας απαγορεύσεις και έθιμα. Βεβαίως το αποτέλεσμα, οίκοθεν νοείται, πάντα μετράει. Και το αποτέλεσμα δικαιώνει εμπράκτως την αφετηριακή πρόθεση: η υφολογική μηχανή παράγει μιαν ιδιότυπη, αλλά εύστοχη, για τα δικά της μέτρα και σταθμά, ορθολογική απόκλιση. Αυτός που μιλάει εν τέλει δεν είναι ακριβώς ο ποιητής, αλλά κάτι ευρύτερο, θα το ονόμαζα ομαδικό υποκείμενο. Η έκθλιψη του κακού, ή του πονηρού, όπως το καταγγέλλει, ως γνωστόν, η Βίβλος στο σύνολό της, συνιστά εν ολίγοις το εμφανέστατο, οριακό αίτημα. Δεν θυμάμαι να με έχει σταματήσει, να μ’ έχει εμπνεύσει  τα τελευταία αναγνωστικά μου χρόνια ανάλογο αίτημα συνέχειας, διάρκειας του πάθους για Ύπαρξη. Έστω ενδεικτικά το εξής κομμάτι για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής:

«να μην τελειώσει η ζωή. να μην τελειώσει η ζωή μ’ εμένα, να ’χει κι άλλο, κι άλλα δάση, κι άλλες λίμνες, κι άλλους χορούς, κι άλλα άλογα. να ’χει η ζωή και πιο κάτω θυμούς, και φωνές, και κλάματα. να ’χει και φεγγάρια όπως παλιά νέα, και κορίτσια στα φεγγάρια από κάτω σαν νεράιδες, σαν ιτιές, σαν ελάφια. να ’χει η ζωή κι άλλη ζωή μέσα της, το πνεύμα μου να μη σταματήσει ξαφνικά εδώ στη λίμνη αυτή μπροστά, να μην πνιγώ μόνος μου εγώ μόνος, να μην πεθάνω. αλλά να: κι αυτή η πέτρα τώρα όλη τη λίμνη σαν απομέσα της σεισμός ν’ αναταράξει, να την κρατήσει τη λίμνη και πέρα από τη ζωή μου ζωντανή, χορεύτρια».

Είχα ήδη επισημάνει, παρουσιάζοντας την αμέσως προηγούμενη ποιητική συλλογή του Σωτήρη Κακίση, με τίτλο Το μυαλό της καρδιάς, από τις ίδιες εκδόσεις, ότι «οι λέξεις και τα πράγματα λειτουργούν, συνυπάρχουν και συναρθρώνονται σα να αποτελούνται από το ίδιο ακριβώς ζυμάρι. Το ένα ως παραπλήρωμα του άλλου επικαλείται τη συνοχή των συστατικών του κόσμου. Η αίσθηση της οικουμενικής φιλότητας είναι διάχυτη. Οι ισορροπίες του έξω και του μέσα είναι όχι μόνον έκδηλες, αλλά και αρραγείς. Το ποιητικό εγώ δεν είναι μόνον ακροατής, αλλά συνοδιοργανωτής καθημερινών εκστατικών μικροθαυμάτων». (Βλ. περιοδικό «Τα Ποιητικά», τεύχος 17). Με Το πνεύμα του χορού της λίμνης των αλόγων επιτείνεται συνειδητά αυτή η αίσθηση. Θα ισχυριζόμουν μάλιστα ότι ανταποκρίνεται εμμέσως πλην σαφώς στο ειδικότερο, απροκάλυπτο, καταιγιστικό πρόταγμα του Ταό. Για να το διατυπώσω διαφορετικά: η εγγύτητα θέας-υποκειμένου-ειδώλων-αιτίων και αιτιατών του κόσμου δεν αφήνει περιθώρια ξενότητας, αλλοτρίωσης, αποστροφής, φοβικών συμπλεγμάτων. Ακόμα και οι άδειες μορφές της γλώσσας μπορούν να πληρωθούν με νόημα, ενώ αυτό που φαινόταν μόλις προ ολίγου ουτιδανό μπορεί να λάμψει μέσα στην αναβαθμισμένη σημασιολογικά ουσία. Οι λέξεις δίνονται στο ποίημα από έναν κήπο μυστικό. Άλλωστε η δύναμη του σαμάνου-δημιουργού δεν έχει λόγο να κρυφτεί. Αποστολή της είναι συν τοις άλλοις η διαστολή των χρονικών ορίων, η αναίρεση των γεωγραφικών συντεταγμένων, η αναζήτηση και κατοχύρωση ταυτοχρόνως της ενότητας του παντός. Ό, τι δηλαδή διακηρύσσει ευθέως από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα του Το πνεύμα του χορού της λίμνης των αλόγων. Ας παραβάλλουμε από το μέσον περίπου του βιβλίου:

«η Γη δική μου επιτέλους χωρίς μεταφυσική, χωρίς ιδέες κι ανθρώπους τόσο μικρούς, τόσο λίγους. στο βουνό αυτό μες στη λίμνη τα χέρια μου από πάνω, να το χαϊδεύουν λίγο, να τα θυμούνται όλα, να με παρηγορούν».

Το ενδεχόμενο να επεξηγηθούν λεπτομερώς, να αποδελτιωθούν σχολαστικά και να αξιολογηθούν σε βάθος τα όσα δείχνει με τον τρόπο του η εν λόγω συλλογή ενδέχεται να αποτελέσει έργο μελλοντικού κριτικού, ο οποίος θα έχει υπόψιν του όχι μόνον το λογοτεχνικό αλλά και όλο το ιστορικό δεδομένο, όπως παράγεται τώρα ως φευγαλέο, εξαιρετικά ροϊκό παρόν.

Γιώργος Βέης, (για το Φρέαρ).



Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2015

Τ' ΑΥΡΙΑΝΟ ΤΟ ΦΩΣ ΜΟΥ




Δεν είναι που αναρωτιέμαι πώς γράφτηκαν τέτοια τραγούδια, δεν είναι που σπάω το κεφάλι μου να βρω πώς βγήκαν αυτές οι νότες κι αυτές οι λέξεις κι αυτά τα νοήματα, δεν είναι καν που δεν μπορώ να βγάλω άκρη με την ευγένεια και τη δύναμη τούτης της τέχνης.

Είναι που προσπαθώ να συλλάβω πώς στο διάολο μας έτυχε η ##μημένη κατάρα να ακούσουμε στα δεκαπέντε μας αυτά τα τραγούδια.
ηρ.οικ.

Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου 2015

Η ΚΑΛΛΙΘΕΑ ΑΝΘΙΖΕΙ ΞΑΝΑ - ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΦΟΙΒΟΥ ΔΕΛΗΒΟΡΙΑ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ




Φοίβος Δεληβοριάς:
«Το σχέδιο ήταν εξαρχής το επόμενο τραγούδι»


του Αργύρη Παπαστάθη


Καλλιθέα. Ένα σπίτι-εργοστάσιο εϕηβικής δημιουργίας. Τον συνάντησα εκεί πριν από 20 χρόνια. Ζούσε τότε σ’ ένα μικρό διαμέρισμα δυο δρόμους παρακάτω, αλλά είχε ακόμη τα περισσότερα πράγματά του εκεί, στο πατρικό, μια διώροφη μονοκατοικία του ‘30.

Στο παιδικό δωμάτιο καλούσε φίλους για να τους παίξει μουσική: ψηλό ταβάνι, βιβλία και βινύλια, πιάνο, κιθάρες, ντάνες από κόμικ, μια παλιά πολυθρόνα, χαρτιά και μολύβια, ζωγραφιές της Μυρτώς. Στην παρέα ήταν ο Δημήτρης, ο κύριος Νίκος, η Λήδα, η Έλσα, παλιοί και νέοι φίλοι. Ένας-ένας άνοιγαν έναν κύκλο γύρω από τον τραγουδιστή και τα τραγούδια.

Ο Φοίβος τραγουδούσε στις παλιές «Γραμμές» της Κωνσταντινουπόλεως. Στενό μαγαζί σαν διάδρομος. Κάθε βράδυ από κάτω οι ίδιοι. Γνωριζόμασταν. Κοινό μικρό, φανατισμένο, σχεδόν ταυτισμένο με τον τραγουδιστή.

Είκοσι χρόνια μετά,  το καλοκαίρι του 2014, στο Μέγαρο Μουσικής ο Φοίβος Δεληβοριάς τραγούδησε μπροστά σε χιλιάδες ανθρώπους που γέμισαν τον κήπο. Άλλοι τόσοι έμειναν απέξω. Μόλις έσβησαν τα φώτα κίνησε πάλι για την Καλλιθέα. Δεν μένει πια εκεί, το εργοστάσιο όμως ισχύει και τον περίμενε.

Φθινόπωρο του 2015. Το Σάββατο, 28 Νοεμβρίου, θα παρουσιάσει στο Gagarin τα νέα του τραγούδια που γράφτηκαν στην Καλλιθέα. Μοιάζουν άλλοτε με πρίκουελ όσων ακολούθησαν κι άλλοτε σαν σκάφος με λαμπιόνια -από τις Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου του Σπίλμπεργκ- που εκτοξεύεται από το παλιό διώροφο των παιδικών ονείρων.






Γιατί άραγε γύρισε στο πατρικό του για να γράψει και να ηχογραφήσει τα τραγούδια; «Το θέμα του δίσκου είναι η μνήμη» μου λέει.  Επέστρεψε μετά από χρόνια. «Είχα κανένα δίχρονο να γράψω τραγούδια μετά την κυκλοφορία του προηγούμενου δίσκου κι ενώ είχα αρχίσει πια να απελπίζομαι,  για μια εβδομάδα συνεχώς άρχισα να βλέπω στον ύπνο μου το πατρικό μου. Οι γονείς μου μένουν πια εκτός Αθηνών κι έτσι δεν πήγαινα και πολύ συχνά εκεί. Το σπίτι υπήρχε, σχεδόν αχρησιμοποίητο. Ξυπνούσα με μιαν αγχωμένη επιθυμία να πάω, να ψάξω τις αποθήκες, να βρω πράγματα. Λοιπόν πηγαίνω πράγματι, ανοίγω την πόρτα στο παλιό δωματιάκι που έγραφα τα τραγούδια, ξεφυλλίζω βιβλία και συγκινούμαι που ακούω από τον κάτω όροφο το κελάηδισμα των πουλιών της γιαγιάς μου. Η γιαγιά μου παλιά είχε πάρα πολλά ωδικά πτηνά, είχε δεκάδες κλουβιά με πουλιά διαφόρων ειδών.  Παίρνω λοιπόν ένα ελεεινό κιθαρόνι που έχω παρατημένο εκεί και αρχίζω ένα τραγούδι με πουλιά στην Καλλιθέα, παπαγάλους, αετούς, αηδόνια, περιστέρια. Είναι το πρώτο του δίσκου, το ‘Ερημιά στην Καλλιθέα’. Μόλις το τέλειωσα και κάθισα χαρούμενος να ξεκουραστώ, δεν άκουγα πια πουλιά. Κι εκεί μου σκάει πως δεν υπάρχουν πια πουλιά από κάτω, εδώ και χρόνια. Κι όμως, ορκίζομαι πως την ώρα που έγραφα, τα άκουγα πεντακάθαρα. Αυτό ήταν αρκετό για να με κάνει να μεταφέρω το πιάνο μου από την επόμενη μέρα κιόλας και να πηγαίνω κάθε πρωί εκεί για να γράψω ένα δίσκο που θα ονομαζόταν ‘Καλλιθέα’».

Θυμίζει κάτι το σημερινό περιβάλλον από αυτό που έζησε ως παιδί ή μήπως τελικά η Καλλιθέα της δεκαετίας του 1980 είναι ένα όνειρο που έγινε εφιάλτης; «Το ερώτημα είναι αν το κοινό μας παρελθόν είναι ένα όνειρο που το είδαμε όλοι μαζί. Αν ήταν εφιάλτης εξαρχής που ένα παιδάκι αθώο το έβλεπε σαν ένα ωραίο όνειρο ή αν ήταν κάτι το οποίο έγινε εφιάλτης με δική μας υπαιτιότητα, επομένως μπορούμε και να το ξανακάνουμε θετικό. Απλά ξυπνώντας και πίνοντας λίγο νερό».  Ίσως γι αυτό πιστεύει ότι ο πυρήνας του δίσκου κρύβεται στο τραγούδι «Ο Ξένος».

Το σπίτι έγινε στούντιο. Όχι όμως ερμητικά κλειστό. Οι ήχοι της γειτονιάς, τότε και τώρα, είναι σαν να μπαίνουν μέσα από το ανοιχτό παράθυρό. Από το τρόλεϊ της αρχής μέχρι τα αλογάκι-παιχνίδι του περιπτέρου και τα παιδάκια που τραγουδάνε ένα αγγλικό τραγούδι στο διπλανό φροντιστήριο.

Ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του δίσκου, το «Κουνελάκι», το έχει γράψει για την κόρη του.  «Νομίζω πως όταν αρχίζει πια να γίνεται κεντρικό πρόσωπο μέσα στο σπίτι ένα άλλο πλάσμα, ένα πλάσμα που ήρθε από την αγάπη  (από το πουθενά δηλαδή) και γίνεται αυτό ο ήρωας μιας νέας ιστορίας, είναι σαν η δικιά σου ιστορία να τελειώνει εκείνη τη στιγμή και να ήρθε η ώρα κάπως να τη διηγηθείς. Σαν να μπαίνει δηλαδή ένα όριο πια στις αναμνήσεις σου, επειδή πρόκειται να μεταδοθούν πια. Μέχρι τότε είναι κάτι πλατύ, κάτι που κινείται από ‘δω, κινείται από ‘κει… Μια μέρα ξεκινώντας να πάω Καλλιθέα την είδα μαζί με τη μαμά της να πηγαίνει προς την παιδική χαρά. Ξέρεις, έφευγα εγώ με το αυτοκίνητο και την είδα. Λοιπόν αισθάνθηκα ότι φεύγει, πάει αλλού. Ότι εγώ πάω προς τα πίσω πια κι εκείνη προς τα μπρος. Στο κομμάτι εύχομαι εκεί που πάει να με θυμάται και να μ’ αγαπάει, να κάνει όμως και μια μουτζούρα πάνω σε κάθε εικόνα μου» λέει.






Στην κουβέντα θυμάται τη συμβουλή του δασκάλου του, του Μάνου Χατζιδάκι. Όταν ήταν 16 χρονών, για να τον βοηθήσει να προχωρήσει μετά τα πρώτα του εφηβικά τραγούδια, τον είχε συμβουλεύσει να γράφει στίχους με τους οποίους να μπορεί να συνδεθεί κάθε ακροατής που ακούει το τραγούδι, είτε σήμερα, είτε μετά από χίλια χρόνια, όπου κι αν βρίσκεται στον κόσμο.

Ο Φοίβος ακολούθησε τη συμβουλή του δασκάλου του... με τον δικό του τρόπο. H «Καλλιθέα» είναι η επιστροφή στο δικό του σπίτι, στη δική του γειτονιά, στους δικούς του παιδικούς φίλους. Όμως, για άλλη μια φορά καταφέρνει το προσωπικό του βίωμα να γίνεται οικουμενικό. Άραγε αυτή δεν είναι η λειτουργία της τέχνης;

«Όλη μου η ζωή είναι κατά κάποιο τρόπο το επόμενο τραγούδι. Ξέρεις… από μικρός ήμουν λίγο αφιονισμένος με την ιδέα… Αν όχι αφιονισμένος πώς να το πω. Ζω μιαν αυθυποβολή ότι αυτό που ζω τώρα οδηγεί σε ένα τραγούδι, επόμενο. Ζω ψάχνοντάς το επόμενο τραγούδι και φτιάχνοντας σιγά σιγά μετά από δώδεκα τραγούδια έναν δίσκο, έναν άλλο δίσκο, γιορτάζοντάς τους, αϕήνοντάς τους να παρακμάσουν, μπαίνοντας στον επόμενο κλπ.». Κάπως έτσι έφτασε στην «Καλλιθέα». Στη στάση μιας διαδρομής που δεν τελειώνει.


-Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε σε ελαφρώς διαφορετική μορφή στο περιοδικό Βημαgazino. Η «Καλλιθέα» κυκλοφορεί από την Inner Ear σε πολυτελή έκδοση με φωτογραφικό υλικό σε περιορισμένα αντίτυπα.






Για μια προηγούμενη - και άκρως προφητική - συνέντευξη του Φοίβου Δεληβοριά στον Αργύρη Παπαστάθη από το τόσο μακρινό 2009, κάνε κλικ ΕΔΩ!