Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου 2017

ΠΕΘΑΝΕ Ο ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ "ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΘΗΣΕΑ" ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΟΣ

Η φίλη μου Ειρήνη Φιλιππίδου μού είπε ότι πέθανε ο Δημήτρης Βάρος και με ρώτησε σε αυστηρό τόνο γιατί δεν έγραψα ούτε μια κουβέντα γι' αυτόν. Και πράγματι, η παράλειψη είναι μεγάλη. Εκτός από διακεκριμένος δημοσιογράφος - πολλά χρόνια στο "Έθνος" και το "Έθνος της Κυριακής" - ο Βάρος υπήρξε ποιητής και στιχουργός, και έγραψε ένα από τα συγκλονιστικότερα ελληνικά τραγούδια: "Ηλεκτρικός Θησεάς", Γιάννης Μαρκόπουλος, Παύλος Σιδηρόπουλος, Μαρία Φωτίου, Τολμηρή Επικοινωνία, και τα λοιπά.

Ώρες ατελείωτες έφυγαν λιώνοντας το συγκεκριμένο τραγούδι, και δεν ήταν μόνο λόγω του Σιδηρόπουλου. Όλο το πακέτο ήταν πολύ προχωρημένο: Η μουσική εμφατικά ροκ, η ενορχήστρωση 100% πρωτοπορία με το σαντούρι του Τάσου Διακογιώργη στην ...πρίζα, και ο στίχος να περνάει από ακτίνες Χ όλη τη νεοελληνική πραγματικότητα, όλη τη σαβούρα της πασοκικής αντεπανάστασης του '80 που φάγαμε σαν σπλάτερ απ' το δημοτικό εμείς οι κακόμοιροι του '78, και όλο τον θρίαμβο του αριστερο-λεβέντικου μικροαστέξ που βιώνουμε ακόμη και σήμερα.

Και είναι κι αυτό το βασανιστικό δίλημμα του τέλους, το εντελώς βαθύ και επίκαιρο, κι αν με ρωτούσε κάποιος πάνω απ' τον τάφο μου για το σοφότερο πράγμα που άκουσα ποτέ στο ελληνικό τραγούδι θα έλεγα τούτο μόνο: "Πάρε τηλέφωνο τη μοναξιά σου / ή βγες ξανά στους δρόμους της φωτιάς".

ηρ.οικ.




Με κάτασπρο πανί ένα καράβι απ' το πενήντα έχει να φανεί
και συ βιδώθηκες μες στο λιμάνι με ανθοδέσμη που 'χει μαραθεί.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

Σε δίκασαν να σπαταλάς τα χρόνια σε μια ζωή χωρίς προοπτική.
Χάνεσαι σαν το γλάρο στην Ομόνοια και όταν ψάχνεις λύση στην φυγή
Πληρώνεις όσο-όσο τα διόδια και κομματιάζεσαι στην εθνική.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

Ποιος είναι ισοβίτης στο σκοτάδι ποιος αλαφιάζει δίχως πληρωμή;
Ποιος σκύβει στους αφέντες το κεφάλι και ποιος τα βράδια κλαίει σαν παιδί;
Ποιος ονειρεύεται πως κάποιοι άλλοι βγαίνουν και κάνουν πρώτοι την αρχή;
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

Ναυάγια ονείρων αρμενίζουν και τα κεφάλια γέμισαν σκουριά.
Στα σούπερ μάρκετ τέλειωσε η ελπίδα και συ κοκάλωσες στη σκαλωσιά.
Πού πήγαν οι τρακόσοι του Λεωνίδα και τι θα πούμε τώρα στα παιδιά;
Ηλεκτρικός Θησέας... και τα λοιπά.

Φοβάσαι ότι θα 'ρθει καταιγίδα και θα μας πνίξει όξινη βροχή,
βάλε σε γυάλα μέσα την πατρίδα και κρύψε την καλά μέσα στη γη.
Μήπως την ψάχνουν σαν την Ατλαντίδα αφού η Πανδώρα ανοίγει το κουτί.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μπερδευτεί.

Ψηφοθηρία, λόγοι κι εμβατήρια ποτέ δεν έφεραν την αλλαγή
για αυτό και χάθηκες στα σφαιριστήρια και μες στα γήπεδα την Κυριακή.
Τώρα καθώς κοιτάς τα διυλιστήρια ρωτάς ποιοι σ' έχουν βάλει στο κλουβί.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει τρελαθεί.

Να κλείσεις θες πληγή θανατηφόρα και μεσ' τα "Νέα" ψάχνεις για δουλειά.
Τα δάκρυα σου γίνονται μαστίγια και τον λαιμό σου σφίγγουν σα θηλιά.
Όσα τους κέρδισες με τα μαρτύρια τα παζαρεύουν πάλι στα χαρτιά.
Τρέχεις να ψάξεις μες στα καταφύγια και βρίσκεις μιαν αιχμάλωτη γενιά.

Μια πλαστική ανέμισες σημαία, πίστεψες σ' έναν άγνωστο θεό
κρέμασες το μυαλό σε μια κεραία ειδήσεις σίριαλ και τσίχλα ροκ.
Και πώς θα ξημερώσει άλλη μέρα όταν τα λάθη κλέβουν τον καιρό;
Και πώς θα ξημερώσει άλλη μέρα όταν το ψέμα σέρνει τον χορό;

Ζωγράφισε έναν ήλιο στο ταβάνι, μίλησε με τ' αγέρι της νυχτιάς
και χόρεψε μαζί με τη σκιά σου στους ήχους μιας αδύναμης καρδιάς.
Πάρε τηλέφωνο την μοναξιά σου ή βγες ξανά στον δρόμο της φωτιάς.



Στην προσωπική του ιστοσελίδα, Mind Games, ο Δημήτρης Βάρος είχε αναρτήσει το εξής κείμενο για τη γνωριμία του με τον Γιάννη Μαρκόπουλο και τη συνεργασία τους: 


Δεν είχα ποτέ την έφεση να γράφω στίχους τραγουδιών. Με ενοχλούσε πάντα το γεγονός ότι έπρεπε να κυνηγάω ομοιοκαταληξίες και αυτές τελικά να επιβάλλουν το πώς θα συνταχθεί μια φράση, αποπροσανατολίζοντας συχνά και το νόημα.

Δεν με επηρέασε ούτε και το γεγονός πως οι περισσότεροι φίλοι μου ήταν (και είναι) συνθέτες, αποτέλεσμα της ενασχόλησης μου με τη μουσική και της στήλης δισκοκριτικής «Ήχος» που διατηρούσα για πολλά χρόνια στην «Ακρόπολι» αρχικά και στο «Έθνος» εν συνεχεία.

Όμως με τον Γιάννη Μαρκόπουλο ταιριάξαμε πιο πολύ. Μου άρεσε (και μου αρέσει) το πάθος του να οδηγεί την ελληνική μουσική προς το μέλλον χωρίς να προδίδει τις ρίζες της, χωρίς να την μπασταρδεύει με ξένα ακούσματα.

Πιστεύω πως δεν είναι απλά ένα κεφάλαιο για τη χώρα, ένας μεγάλος συνθέτης. Είναι και ένας από τους ελάχιστους πρωτοπόρους στην ελληνική μουσική σκηνή. Και η πρωτοπορία του συνίσταται στο ότι τολμά πάντα. Πάντρεψε την παραδοσιακή μουσική με τις ηλεκτρονικές αντιλήψεις του Γιάννη Χρήστου, τα ριζίτικα με τους ήχους του σήμερα, τις μεσαιωνικές μελωδίες με ακούσματα του 20ου αιώνα... 

Γνωριζόμασταν ήδη 10 χρόνια όταν στα μέσα της δεκαετίας του ΄80 είχε την ιδέα να σμίξει την ποίηση με το ροκ, διδάσκοντας το πως πρέπει να είναι αυτό που τότε λέγαμε "ελληνική ροκ" και δεν ήταν ούτε ελληνική (μουσικά), ούτε ροκ (νοηματικά).

Το εγχείρημα θα στηρίζονταν νοηματικά πάνω στο ποίημά μου «Θηρασία» με απαγγελίες κατά κύριο λόγο από τον Παύλο Σιδηρόπουλο, τη Μαρία Φωτίου και τους «Νέους Επιβάτες». Εκείνες τις μέρες προετοιμασίας κάθισα και έγραψα μερικούς στίχους βασισμένους στο βιβλίο. Ανάμεσά τους ο «Ηλεκτρικός Θησέας» που είναι ουσιαστικά μια περίληψη της «Θηρασίας».

Όλο αυτό παρουσιάστηκε σε συναυλίες του Μαρκόπουλου στο Ηρώδειο (1986) με τίτλο "Τολμηρή Επικοινωνία". Συναυλίες που καταγράφηκαν σαν ένα από τα πιο σημαντικά μουσικά γεγονότα εκείνης της εποχής.

Αργότερα μια ηχογράφησή τους κυκλοφόρησε σε δίσκο ("Η συναυλία στο Ηρώδειο"). Τραγούδια και απαγγελίες υπάρχουν επίσης στους δίσκους "Ηλεκτρικός Θησέας", "Τολμηρή Επικοινωνία" "Ενότητες", και "Γιάννης Μαρκόπουλος - 50 χρόνια συνεχούς δημιουργίας".

Tο τραγούδι "Ηλεκτρικός Θησέας" εμπεριέχεται και στο σάουντρακ του ντοκιμαντέρ "30 χρόνια" των "Εν πλω".

Το 2008 το συγκρότημα "Βωξ" κυκλοφόρησε το δίσκο "Οι Βωξ τραγουδούν Γιάννη Μαρκόπουλο" με διασκευές τραγουδιών του συνθέτη. Ανάμεσα τους ο "Ηλεκτρικός Θησέας" και το ποίημα "Ανοιχτή Γραμμή" από τη "Θηρασία".

Δημήτρης Βάρος

Δεν υπάρχουν σχόλια: